السيد موسى الشبيري الزنجاني

2483

كتاب النكاح ( فارسى )

4 ) : در مورد فقرهء هذه الشمخية اختلاف نسخ زياد است و ذكر آن موجب تطويل كلام مىباشد . شمخية ، سجيّه ، شمجيّة ، سمجيّه نقل شده است ، السمجية يعنى القبيحة يعنى در اين مسئلهء قبيحه‌اى كه ابن مسعود به آن فتوا داده است . زيرا تزويج مادر زن قبيح است و ابن مسعود در اين مسأله حكم به لا بأس داده است شمجيه : شمج به معنى مهر و داماد است . يعنى همان داماد مىخواهد مادر زن را بگيرد ، شمخية ، منابع متعدد و نسخ معتبر شمخيّه نقل كرده‌اند در حاشيه استبصار چاپى از حاشيه بعضى نسخ خطى حكايت مىكند كه در خط شيخ طوسى شمخية با خاء معجمه نقل شده است ، در هر حال ، چرا شمخيه گفته‌اند ؟ در معناى آن وجوهى ذكر شده است وجه اول : مجلسى اول در روضة المتقين مىفرمايد : شامخ يعنى مرتفع ، چون ارتفع القول من هذه المسألة ، پيرامون اين مسأله گفت‌وگو بالا گرفته است . « 1 » اين مسأله را شمخيه گفته‌اند . وجه دوم : اين كه ، يكى مواضع برجسته و افتخارات شيعه اين مسأله است ، چنانچه در روايت هم آمده بود ما تفخر الشيعة الخ ، از اين جهت به اين مسأله ، مسئلهء شمخيه گفته‌اند ، اين احتمال را علامهء مجلسى در مرآت العقول فرموده و آن را از پدرش نيز نقل مىكند ، هر چند در روضة المتقين نيست . « 2 » وجه سوم : اينكه چون ابن مسعود در اين مسأله متابعت با امير المؤمنين عليه السلام تكبر ورزيد به اين مناسبت شمخيه گفته‌اند يقال : شمخ بأنفه اىْ تكبّر و ارتفع ، شامخ الانف كسى را گويند كه باد در دماغش

--> ( 1 ) نقل شده است كه اختلافى بين اصحاب پيامبر ( ص ) بود و شخصى به معاويه نامه مىنويسد كه ازدواج با مادر زن را بعضى از اصحاب اجازه ميدهند و بعضى منع مىكنند نظر تو چيست ؟ معاويه در جواب مىنويسد " حلال خدا را كه من نمىتوانم حرام بكنم و حرام را نمىتوان حلال كنم ، زن هم زياد است " خلاصه نخواسته بود جواب دهد خلاصه روى اين مسأله سر و صدا زيادى بوده است . ( 2 ) مرآة العقول ج 20 / 178 قال ( قدّس سرّه ) : يحتمل تسميتها بها لانها صارت سبباً لافتخار الشيعة على العامة